مهدی مطهرنیا*

حسن روحانی در کمپین انتخاباتی خود به وعده‌هایی اشاره نمود که تلاش‌های بایسته‌ای در جهت فعلیت بخشیدن به آنها در چهارچوب قدرت تعریف شده برای دولت به عنوان قوه مجریه در ساختارقدرت نظام وجود دارد. اما این به معنای آن نیست که مردم توقعات فزاینده‌ای مناسب و متناسب با جایگاه قدرت قوه مجریه از وی خواسته باشند.

در اینجا اصطکاک وسیعی میان وعده‌های کمپین انتخاباتی رئیس‌جمهور با توان ایشان در جهت فعلیت بخشیدن به وعده‌های خود با مردم به وجود می‌آید. این یکی از چالش‌های جدی فراروی تمام دولت‌های منتخب در نظام جمهوری اسلامی ایران است که هر دوره بیش از دوره گذشته خود را به نمایش می‌گذارد.در این چهارچوب آنچه که اهمیت پیدا می‌کند آن است که رئیس دولت بتواند در زمان باقیمانده تا انتخابات آینده به مردم با صداقت و به روشنی این پیام را انتقال دهد که وی و هیات دولت‌ او به اجزای مختلف تعهداتی که به مردم در کمپین انتخاباتی داده‌اند، عمل کرده‌اند و به چه میزان توانسته اند از قدرت موجود خود در عرصه وعده‌های داده شده، عمل کنند. از این رو دو حوزه در مقابل روی حسن روحانی جلوه پیدا می‌کند؛ حوزه سیاست داخلی و وعده‌هایی که در حوزه سیاست داخلی در گستره‌های متفاوت سیاسی،فرهنگی، اجتماعی اقتصادی، تکنولوژیک وارزشی به مردم داده است. به هر تقدیر حسن روحانی در عرصه فرهنگی برداشتن نگاه ممیزی در عرصه ادبیات و رسانه‌ها را مورد توجه قرار داد، در عرصه سیاسی آزادی عمل بیشتر احزاب و برداشتن موانع را، از سوی دیگر در حوزه اجتماعی سالم سازی بیشتر محیط مدنظر او بود. رئیس‌جمهور در حوزه اقتصادی وعده حل مسائل اقتصادی مردم را مطرح نمود. آنچه که او بیان کرد تا حدود زیادی در عرصه سیاست داخلی با چالش‌های جدی روبه‌روست، در هرکدام از این بخش‌ها دولت دارای توان تعریف شده‌ای است، چراکه دولت در ساختار قدرت در نظام به معنای کلیت توان کشور در انجام تعهدات ملی نیست بلکه دولت به عنوان یک قوه از قوای سه گانه مطرح است که تحت عنوان قوه مجریه در چهارچوب نظام جمهوری اسلامی عمل می‌نماید. اما اساسا توقعی که مردم از دولت داشتند وامروز کمتر از گذشته آن را به دلیل آشنایی بیشتر با وضعیت سیاسی و بافت‌متن سیاست در ایران بیان می‌کنند، آن است که دولت بتواند به وعده‌های خود به‌رغم محدودیت‌ها درعمل فعلیت بخشد. با وجود اینکه حسن روحانی و بخشی از دولت او که تلاش خود را در این زمینه انجام داده‌اند اکنون با چالشی در برابر افکار عمومی روبه‌رو هستند و در آینده در کمپین انتخاباتی ریاست جمهور بیشتر با آن مواجه خواهند بود. باید به عنوان دولت و قوه مجریه از هم اکنون پاسخ به ملت در باب آنچه که در سیاست داخلی وعده داده‌اند، مورد توجه قرارگیرد و محدودیت‌ها و اقدامات‌انجام شده توامان برای مردم بیان شود. در عرصه سیاست خارجی، دولت روحانی دستاورد بزرگی دارد که به عنوان میراث دور نخست ریاست جمهوری او مطرح است. روحانی اکنون برجام را دارد، اگرچه برجام با چالش‌هایی روبه‌روست، این چالش‌ها ناشی ازتفسیر نامتوازن میان تهران و واشنگتن از متن برجام است. از سوی دیگر باید این نکته مدنظرقرارداد که عدم آمادگی ساختارهای اقتصادی در ایران و ارتباط معنادار وتعریف شده آن با ساختار بین‌المللی هم اکنون به عنوان یک بهانه از سوی واشنگتن مطرح می‌شود، حسن روحانی باید به همراه تیم سیاست خارجی خود این مقولات، دستاوردهای برجام و چالش‌های فراروی آینده در رسیدن به یک قدرت پرتوان اقتصادی در عرصه اقتصاد بین‌الملل را مورد توجه قرار دهد.

* آینده‌پژوه سیاسی و تحلیلگر بین‌الملل