تبلیغات
سایت رسمی دکتر مهدی مطهرنیا ـ آینده پژوه اجتماعی - فرهنگی و ارتباطات سیاسی - آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک در خاورمیانه


Admin Logo
themebox Logo
!-- www.newseek.ir -->
تاریخ:بیست و ششم تیر 96-11:19

آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک در خاورمیانه

آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک در خاورمیانه

چشم‌انداز آینده بحران در منطقه غرب آسیا در گفتگوی «روزان» با کارشناسان بررسی شد

آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک در خاورمیانه

22 خرداد 1396
به گزارش روزان، گروه دیپلماسی - آرمان سلیمی: در ماههای اخیر بر خلاف آن‌چه که پیش‌بینی می‌شد با نزدیک شدن گروه تروریستی داعش به پایان حیات خود، شاهد فروکش تضادها و تنش‌ها در خاورمیانه خواهیم بود؛ نه تنها سطح بحران‌ها کاهش پیدا نکرده، بلکه شاهد سطحی وسیع‌تر از بحران‌ها نیز بر منطقه حاکم شده است. افزایش عملیات تروریست‌ها در منطقه، تطویل بحران در سوریه، تهدید جدی تجزیه بر کشور عراق، افزایش اختلافات میان کشورهای عربی با ایران و بحران در روابط قطر با کشورهای عربی به رهبری عربستان، از جمله موضوعاتی هستند که بر جان خسته و بیمار خاورمیانه سنگینی می‌کنند. مجموعه این بحران‌ها آینده خاورمیانه را با ابهام زیادی مواجه کرده است. در همین راستا، «روزان» در گفتگوی اختصاصی با دکتر مهدی مطهرنیا کارشناس مسائل بین‌المللی و دکتر حسن هانی‌زاده کارشناس مسائل بین‌المللی، موضوع آینده بحران‌ها و چشم‌انداز پیش‌روی منطقه خاورمیانه را مورد بررسی قرار داده است.
مهدی مطهرنیا
موازنه ضعف رویکرد ترامپ برای مدیریت بحران در خاورمیانه
مهدی مطهرنیا بر این باور است که برای ترسیم وضعیت چند وقت اخیر خاورمیانه می‌توان از یک مفهوم پزشکی بهره گرفت. این مفهوم عبارت است از «آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک». آن‌چه اکنون در خاورمیانه می‌بینیم محصول تودرتویی دهلیزهای چند سطحی گذار از نظم کنون جهانی به نظم نوین است. یعنی نظم استقرارنیافته ای که میل به استقرار دارد. در این میان ایالات متحده آمریکا به عنوان کنش‌گر اصلی که تلاش دارد با فروپاشی نظم کهن، نظم جدید موردنظر خود را مستقر کند، از سال 2001 و بعد از نگارش سند ملی آمریکا، به‌طور جدی وارد منطقه خاورمیانه شد. در وضعیت جدید که بعد از آغاز قرن بیست و یکم آغاز شده منطقه خاورمیانه دکترین‌های سه رئیس جمهور این کشور را تا کنون تجربه کرده است. در ابتدا جرج بوش رویکرد مدیریت ناامنی وارد منطقه کرد. نماد این امر حمله به افغانستان و عراق و تزریق نوعی ناامنی کنترل شده در منطقه برای توجیه حضور خوددر خارومیانه به عنوان هدف اصلی سیاست خارجی آمریکا بود. در ادامه در دوران ریاست باراک اوباما روش نئودموکرات جایگزین روش نئومحافظه کار شد. اوباما تلاش کرد که «توازن ضعف» را در منطقه به وجود بیاورد. این سیاست بر این اساس بود که بر خلاف کردن سیاست دوستونی نیکسون که ایران و عربستان را در مقابل دو ژاندارم منطقه‌ای تعیین  کرده بود. بدین معنی که عربستان و ایران باید بر مبنای یک منطق معنادار تضعیف شوند. دوره سومی که دونالد ترامپ در شرایط کنونی اکنون آن را نمایندگی می‌کند بر اساس سیاست ایجاد امنیت نسبی در هارتلند نو یا خاورمیانه عربی و انتقال نا‌امنی نسبی به آسیای خاوری در آینده است. در مجموع در شرایط کنونی در منطق گذار در گذاری قرار داریم که اساس آن بر تحمیل اجبار برای به چالش خواندن بازگیران مخالف واشنگتن است. لذا موقعیت کنونی وضعیتی است که در آن تلاش می‌شود این آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک در منطقه تا حدود حل شود؛ چرا که آرتروز موجب سکون می‌شود و درهای شدید مفصلی، اجازه حرکت جدی‌تر را نمی‌دهند. بنابراین فضارهای کنونی که بر منطقه وارد می‌شود و ترامپِ پست محافظه‌کار بر اساس پارادایم آشوب و دکترین بازیگر دیوانه آن را دنبال می‌کند، در پی همین معناست. 
امتیازگیری روس‌ها از آمریکا با کارت ایران و بازی در زمین سوریه 
این استاد دانشگاه در ارتباط با نقش آمریکا و روسیه در آینده تحولات خاورمیانه می‌گوید آمریکا نه تنها کنش‌گر اصلی در منطقه، بلکه بازیگر اصلی در کل نظام بین‌الملل است. این کشور در مقام یک قدرت بزرگ در ایجاد یک حرکت منطقی در راستای تسلط بر هارتلند بزرگی است که بخش عمده آن خارویمانه عربی یا هارتلند نو را در بر می‌گیرد. در مقابل واشنگتن با مقاومت در فلات ایران و آن‌هم از طرف تهرانی مواجه است که بالغ بر سه دهه آمریکا را در سیاست‌های بین‌المللی خود به چالش کشیده است. از طرف دیگر، خاورمیانه‌ی امروز دست‌خوش شکل‌گیری یک اتحاد، تحت عنوان ناتوی عربی است که  تلاش دارد در چارچوب تئوری «جنگ‌های نامتعادل»، با همکاری رژیم حاکم بر تل‌آویو زمینه‌های محاصرخ منطقه‌ای تهران را فراهم کند. در همین راستا، سفر ترامپ به عربستان و اختلافات کشورهای عربی با قطر را می‌توان به عنوان مصداقی مهم دانست که بر اساس آن کشورهای عربی تصمیم‌گیری درستی را در بین تهران و ریاض انجام دهند. البته باید گفت، آن‌چه اکنون در منطقه دیده می‌شود بیشتر وابسته به بازیگری واشنگتن در منطقه است. در این میان، روس‌ها نیز تلاش دارند با برگ ایران و زمین بازی سوریه امتیازات بیشتری را در قبال تحرکات خود برای آنیده منطقه خاورمیانه عربی و در نتیجه آینده نظام جهانی کسب کنند. در نتیجه ضاهد هستیم که مسکو سامانه دفاع موشکی اس 300 و اس 400 را به سوریه می‌فروشد ولی در قبال حملات اخیر آمریکا واکنشی ندارد. لذا می‌توان گفت که روس‌ها نقش اساسی خود را در منطقه دارا هستند اما باید توجه کرد که این نقش در خدمت سیاست روسیه برای گرفتن امتیازات بیشتر و تاثیرگذاری در سیستم آینده بین‌المللی است. همچنین، از سوی دیگر آمریکا و روسیه به عنوان دو ابرقدرت باقی‌مانده از نسل کهن، موجب می‌شود که روس‌ها قدرت پرستیژ مدارانه خود را حفظ اما در عمل همواره در پی همراهی با ایالات متحده آمریکا باشند.
تجزیه عراق و سوریه راهبرد آمریکا در آینده خاورمیانه است
در بخشی دیگر از گفته‌های خود این کارشناس مسائل بین‌المللی در ارتباط با آینده خارومیانه با توجه به آینده بحران در کشورهای عراق و سوریه، با تاکید بر قابل تفسیر بودن موضوع با کلید واژه «آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک» اظهار کرد: «به نظر می‌رسد برای درمان آرتروز سیاسی و ژئوپلیتکی منطقه خاورمیانه، قدرت‌های بین‌المللی و فرامنطقه‌ای نسخه‌ای را از پیش تعیین کرده‌اند.  اگر چه سنارویهای متفاوتی در پیش است اما تحولات کنونی نشان‌گر سیاست تجزیه کشورهای عراق، سوریه و حتی عربستان است. در واقع، هارتلند نو شامل خارومیانه عربی و نوهارتلند شامل فلات ایران و حد فاصل میان خلیج فارس و خلیج عدن نوعی تقسیم‌بندی معنادار را نشان می‌دهد. آمریکا به عنوان کنش‌گر اصلی نظام بین‌الملل از هارتلند نو یا خاورمیانه عربی گذار کرده و این بخش از جغرافیای بحران‌زا را به قدرت‌های بزرگ همسوی خود بسپارد تا هیچ‌گاه این منطقه، نتواند نظم ثابتی داشته باشد. لذا تجزیه کشورهای عراق، سوریه و حتی عربستان دیگر برای واشنگتن از اهمیت برخوردار نیست. اسرائیل دیگر، به عنوان شریک حیاتی ایالات متحده آمریکا مطرح نیست و دیگر نقش تل‌آویو به شریک کلیدی تنزل یافته است. در واقع، آمریکا قصد دارد با تجزیه عراق و سوریه و در ادامه ارجاع آن به عربستان، زمینه‌ای را برای اصطکاک‌های ماندگار ایجاد کند که از درون آن، مناقشاتی همیشگی ایجاد شود. از طرف دیگر جنوب عراق، کویت، تنگه هرمز، فلات ایران و سرزمین‌های اطراف خلیج فارس برای آمریکا، اهمیتی جدید پیدا کردند و اولیت استراتژیکی را برای آن قائل است. 
حسن‌ هانی‌زاده
گروه‌های تروریستی جنگ نیابتی آمریکا را در منطقه پیش برده‌اند
حسن هانی‌زاده در ارتباط با تحولات منطقه خاورمیانه در چند وقت اخیر بر این باور است که دو پدیده مهم اتفاق افتاده است. نخست گسترش  و نفوذ آمریکا در منطقه و دوم استفاده ابزاری جریان‌های مختلف از گروهک‌های تروریستی.  با گذشت بیش از 6 سال از آغاز بحران سوریه در سال 2011 آمریکا، عربستان و برخی از کشورهای عرب منطقه، پازلی از گروهک‌های تروریستی را برای تغییر شطرنج جغرافیای سیاسی خاورمیانه تشکیل دادند. در راس این گروه‌های تروریتس نیروهای داعش، جبهه النصره، جیش الاسلام و فیلق الرحمن قرار داشتند که به صورت غیرمتمرکز از شمال آفریقا تا آخرین نقاط خاورمیانه را ناامن کرده‌اند. در این میان، یکی از خاک‌ریزهای اول تغییر ساختار جغرافیایی و سیاسی خاورمیانه سوریه است. به این اعتبار که سوریه قلب محور مقاومت است و با حزب‌الله و ایران ارتباط دارد در مقابل نفوذ رژیم صهینونیستی سابقه چند دهه مبارزه و مقاومت را دارد. لذا این کشور را محل اصلی ایجاد بحران و نفوذ تروریست‌ها کردند. واقعیت آن است که در سال 2003 بعد از سرنگونی حکومت صدام حسین، برخی نیروها داعش را از دل القاعده بیرون آورنژدند و با پرداخت میلیاردها دلار، این گروه تروریستی را ایجاد کردند. یعنی داعش در زمان جرج بوش ایجاد شد؛ با حمایت عربستان تقویت شد و در سال‌های اخیر مهم‌ترین ابزار جنگ نیابیتی آمریکا برای ایجاد ناامنی در منطقه خاورمیانه بوده است. حتی با وجود اینکه داعش در ادامه حیات خود مواضعی تقابلی را با هم با آمریکا و نیروهای حامی‌اش پیدا کرد اما جای هیچ شکی نیست که کشورهای آمریکا، اسرائیل و عربستان عاملان اصلی این گروه تروریستی در منطقه بودند. در نتیجه این تحولات وضعیت خاورمیانه بسیار پیچیده شده است. 
آمریکا در پی زمین‌گیر کردن دشمنان رژیم صهیونیستی است
این کارشناس مسائل بین‌المللی در ادامه تصریح کرد: «در 6  سال گذشته کشور عربستان حدود 36 میلیارد دلار به داعش و جبهه النصره کمک مالی کرده است. واقعیت آن است تا زمانی که کشور آمریکا دشمنان یا مخالفان رژیم صهیونیستی را زمین‌گر نکند، همچنان به سیاست‌های دو پهلو و ریاکارانه خود در بحث مبارزه با تروریسم ادامه می‌دهد. با این وجود باید به این امر توجه داشت که گروه بنیادگرا در منطقه خاورمیانه در دو دسته قابل تقسیم‌بندی هستند. در یک سو، بنیادگراهای دارای ریشه اسلامی و تاریخی همانند اخوان المسلمین هستند که اساسا در قالب گروه تروریست جای نمی‌گیرند. در سوی دیگر گروه‌های دارای ریشه وهابی همچون داعش حضو دارند که در اساس گروه‌های تروریستی در این دسته هستند. از این رو شاهد هستیم در تحولات اخیر خاورمیانه بر خلاف گفته‌ها آمریکا بیشترین مخالفت و ضدیت را با جریان اخوان المسلمین آغاز کرده است، از این رو می‌توان گفت که جریان بنادگرایی اسلامی اصیل هیچ گونه تباینی با قطب‌نمای اسرائیل و آمریکا در منطقه ندارد. در نتیجه، تا زمانی که داعش وجود داشته باشد، منطقه پر تنش خواهد بود و شاهد تداوم جدی بحران هستیم.»
تقابل آمریکا و روسیه در تحولات آتی خاورمیانه اجتناب‌ناپذیر است
همچنین، هانی‌زاده در ارتباط با نقش آمریکا و روسیه در آینده تحولات خاورمیانه گفت: «در شرایط کنونی روسیه سعی می‌کند رهبری جبهه تقابلی با آمریکا باشد. به‌طور طبیعی، تضاد منافع آمریکا با روسیه، به سوی حرکت کرده که مسکو نبه ناچار در کنار محور مقاومت قرار گرفته است. لذا به نظر می‌رسد روسیه در شرایط کنونی با آمریکا تضاد منافع دارد اما هر دو کشور تلاش می‌کنند برخورد آن‌ها به درگیری نظامی منجر نشود. در سوی دیگر آمریکا تلاش دارد که روسیه را در تحولات خاورمیانه کیش و مات کند. در واقع، روس‌ها در نتیجه تحولات خاورمیانه بعد از 2011 بخشی بزرگ از کشورهای متحد خود همانند لیبی را از دست دادند. در شرایط جدید آن‌ها به این اقناع رسیدند که نباید به واشنگتن اجازه دهند که پازل معادلات را بر اساس نظر و دیدگاههای خود بچیند. در نتیجه در آینده احتمال پایان تقابل دو کشور بسیار بعید به نظر می‌رسد. 
مساله کردها در عراق و سوریه عاملی برای بحران‌سازی در آینده خاورمیانه 
در بخشی دیگر از گفته‌های خود، این کارشناس مسائل بین‌المللی با تاکید بر وضعیت ناگوار بودن وضعیت کشور عراق ، طرح همه‌پرسی استقلال از سوی اقلیم کردستان را مساله‌ای جدی دانست و بر این امر تاکید کرد که طی سال‌های بعد از 2005 تا کنون طر مساله استقلال از سوی کردها با گماشته شدن هوشیار زیباری به سمت وزارت امور خارجه آغاز شد. زیباری با گماشتن سفرای کرد، مذاکرات را برای زمینه سازی برای برگزاری همه‌پرسی استقلال ایجاد کرد. با تمام این اوصاف جدایی و تجزیه اقلیم کردستان از عراق می‌تواند زمینه‌ساز بحرانی بزرگ در منطقه خاورمیانه شود. اگر عراق تجزیه شود قطعا جنگ داخلی در این کشور آغاز می‌شود و در سطحی کلان‌تر منطقه با مشکل جدی امنیتی روبه‌رو خواهد شد که بیشتر کشورهای منطقه را درگیر خواهد کرد. 
همچنین،  باید به این امر توجه داشت که بحران در سوریه همچنان تداوم خواهد داشت و روندی طولانی مدت دارد. اکنون بهرتین سناریو برای رژیم صهیونیستی تداوم بحران در سوریه است. این رژیم تا کنون از سیاست ایجاد بحران بهره زیادی برده و  به نوعی توانسته بحران فلسطین را در راستای خواسته‌های خود مدیریت کند. بر همین مبنا تلاش آمریکا و رژیم صهییونیستی این است که بحران تداوم پیدا کن؛ حتی اگر داعش و جبهه النصره نیز حیات‌شان پایان پیدا کند، مساله کردهای سوریه ابزاری است که از سوی آمریکا برای تداوم بحران در این کشور مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. این سیاست در راستای همان رویکردیست که واشنگتن در سال 1991 در ایجاد منطقه خاورمیانه پی‌گیری کرد و اکنون نیز قصد دارد مسیر استقلال را برای آن‌ها مهیا کند. این موضوع، در نهایت آینده خاورمیانه را با چالش‌های بزرگ مواجه می‌کند و می‌توان اظهار کرد که آینده خاورمیانه وضعیتی خطرناک و مبهم خواهد بود.  کلمات کلیدی



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 

دنبالک ها: آرتروز سیاسی و ژئوپلیتیک در خاورمیانه 

Can you stretch to get taller?
هفدهم مرداد 96 16:27
Hello i am kavin, its my first occasion to commenting anywhere,
when i read this paragraph i thought i could also make comment due
to this good post.
Can you get an operation to make you taller?
هفدهم مرداد 96 12:43
It's really a nice and helpful piece of information. I am glad that you just shared this useful information with us.
Please keep us up to date like this. Thanks for sharing.
Where are the femur tibia and fibula?
ششم مرداد 96 19:09
Hi there, i read your blog occasionally and i own a similar one and i was just wondering if you get a lot of spam responses?

If so how do you reduce it, any plugin or anything you can recommend?
I get so much lately it's driving me mad so any assistance is very
much appreciated.
How do you get taller?
ششم مرداد 96 08:12
Hello there! I just would like to give you a huge thumbs up
for your excellent information you have right here on this post.

I'll be coming back to your blog for more soon.
Can you grow taller with exercise?
سی و یکم تیر 96 12:36
Keep this going please, great job!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر